همدان، پایتخت تاریخ و تمدن ایران، یکی از زیباترین شهرها در منطقه غرب کشور است که بسیاری از افراد آن را با آثار باستانی، اماکن گردشگری دیدنی، طبیعت زیبا و آب و هوای خوب میشناسند. اما باید بگوییم که همدان در حوزه ورزش نیز، حرف برای گفتن دارد. ورزشکاران همدانی زیادی تا کنون برای کشور در رشتههای مختلف مدال آوردهاند. در این مقاله، به معرفی اسامی قهرمانان و زندگینامه این ورزشکاران همدانی و دستاوردهایشان خواهیم پرداخت.
1. مهلقا جام بزرگ
2. آرمین تشکری
3. حسین طالبی مقدم
4. آرزو حکیمی مقدم
5. ستایش ایلوخانی
6. میثم مصطفی جوکار
7. صادق گودرزی
8. مرتضی تبریزی
9. علیرضا حیدری
معرفی و زندگینامه پرافتخارترین ورزشکاران همدانی
1. مهلقا جام بزرگ
مهلقا جام بزرگ اولین ورزشکار زن ایرانی است که سهمیه المپیک لندن را گرفت. وی متولد 25 مرداد 1370 است و در بازیهای آسیایی گوانگژو در تفنگ بادی تیمی ۱۰ متر مدال نقره و در ماده ۵۰ متر سه وضعیت مدال برنز گرفت. او در مسابقات قهرمانی جهان به میزبانی مونیخ در سال ۲۰۱۰، برای اولین بار موفق به حضور در مرحله فینال شد و با قرار گرفتن در رده پنجم جهان، توانست ایران را صاحب سهمیه المپیک کند. وی با کسب مدال نقره بخش سه وضعیت قهرمانی آسیا در سال ۲۰۱۶ در دهلی جواز حضور در المپیک ۲۰۱۶ ریو را هم به دست آورد.
2. آرمین تشکری
او در هفدهم آذرماه ۱۳۶۵ در همدان چشم به جهان گشود. تشکری یکی از ورزشکاران همدان در رشته والیبال است و والیبال خود را زیر نظر موسی زرین آغاز کرد. اولین باشگاهی که وی در آن مشغول به ورزش شد تیم مخابرات همدان بود و بعدها با افتخارات کسب شده در این تیم به تیم شهرداری و سپس سنگ آهن بافق پیوست؛او در حال حاضر در تیم والیبال سپاهان اصفهان فعالیت میکند.
تشکری بارها در دوران ابتدایی و دبیرستان بین دو راهی والیبال و فوتبال قرار میگیرد تا اینکه موسی زرین در سالهایی که تشکری اهداف بزرگی در سر میپروراند یک سیلی آبدار به آرمین تشکری زده و خطاب به او میگوید:تو برای والیبال ساخته شدهای. او برای گذراندن خدمت سربازی دو سال سابقه حضور در سایپا را به کارنامه اش افزود. با بازیهای درخشان او در پیشگامان،خولیو ولاسکو مجاب میشود که وی را به تیم ملی دعوت کند.
از افتخارات تشکری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بهترین مدافع روی تور مسابقات انتخابی قهرمانی جهان ۲۰۱۴
- قهرمانی مسابقات قهرمانی آسیا ۲۰۱۳
- مدال طلا بازیهای آسیایی ۲۰۱۴
- قهرمانی قهرمانی باشگاههای آسیا ۲۰۲۲ با پیکان
3. حسین طالبی مقدم
یکی دیگر از ورزشکاران همدانی که از سال ۱۳۵۷ با شرکت در کلاس کارآموزی کوهنوردی به مربیگری فریدون اسماعیلزاده در رشته سنگنوردی و دیواره نوردی به مهارت دست یافت و اقدام به گشایش مسیرهای سنگنوردی طبیعی و مصنوعی در سنگها و دیوارههای ایران کرد، حسین طالبی مقدم است. وی متولد 1339 است و از ۱۳ سالگی همراه برادر خود محمد برای کوهنوردی آماتور به الوند میرفت.
در سال ۱۳۶۳ دوره مربیگری سنگنوردی در بند یخچال تهران و در سال ۱۳۶۴ دوره مربیگری یخ و برف در منطقه علمکوه و در سال ۱۳۷۴ دوره مربیگری غارنوردی را با موفقیت پشت سرگذاشت. او از بنیانگذاران گروه کوهنوردی بابک همدان و مؤسس باشگاه کوهنوردی کانون همدان بود و سرانجام در مهر ماه سال ۱۳۸۵ بر اثر سرطان ریه درگذشت.
موارد زیر، بخشی از کارنامه ورزشی درخشان او هستند:
- صعود مسیر لهستانیهای ۵۲ علم کوه با رکورد زمانی ۶ ساعت در سال ۱۳۶۵.
- صعود دو مسیر در یک روز، مسیر لهستانیهای ۵۲ در زمان ۴٫۵ ساعت و مسیر فرانسویها در زمان ۴٫۵ ساعت و بازگشت هر دو مسیر از قله علمکوه از مسیر سیاه سنگها تا علم چال.
- اولین صعود سه مسیر در یک روز (مسیر لهستانیهای ۵۲، فرانسویها و هاریرُست)، در این صعود مسیر لهستانیها در زمان ۵٫۱۰ ساعت، فرانسویها در زمان ۳ ساعت و هاریرُست در زمان ۲ ساعت صعود شده و مجموع فعالیت در یک روز با احتساب هر بازگشت از سیاه سنگ ۱۲ ساعت و ۲۰ دقیقه انجام شد.
- صعود یکروزه مسیر فرانسویها بدون استفاده از رکاب و بازگشت به علم چال.
- صعود یکروزه مسیر لهستانیهای ۵۲ از رودبارک، در این صعود راهپیمائی تا علمچال ۶ ساعت و صعود مسیر لهستانیها ۳٫۵ ساعت به طول انجامید و تا به حال این سریعترین صعود به روی مسیر لهستانیهای ۵۲ در دیواره علمکوه میباشد.
- ۴۶ مرتبه صعود مسیرهای مختلف دیواره علمکوه با موفقیت.
- ۳۰۰ مرتبه صعود از مسیرهای مختلف دیواره بیستون.
4. آرزو حکیمی مقدم
جوانترین کایاک سوار ایرانی که از او سه مدال طلا و یک مدال برنز در قهرمانی آسیا ۲۰۱۱ به جای مانده و همچنین مقام چهارم در رقابتهای جوانان جهان در آلمان ۲۰۱۱ کسب کردهاست؛ دختری همدانی است. آرزو حکیمی مقدم، متولد 29 فروردین 1374 است.
او که با خبرنگار ورزشی خبرگزاری دانشجویان ایران که در سال ۱۳۹۲ گفت و گو داشت افزود: سالی که گذشت برای من دو نیمه متفاوت داشت. یک نیمه خوب و یک نیمه بد. نیمه خوب آن به مدال های بازی های آسیایی ازبکستان و تمرینات خوبی که انجام دادم مربوط می شود و نیمه بد آن به عدم اعزام به بازی های جهانی کانادا که خیلی نمیخواهم درباره آن صحبت کنم. من چهار سال از بهترین روزهای عمرم را در اردو بودم تا در چنین رقابتی خوش بدرخشم. گرچه من به عنوان یک ورزشکار تنها به آسیا فکر نمیکنم و به دنبال نبردهای بزرگ مثل جهانی و المپیک هستم.
آرزو حکیمی توانست برای نخستین بار یک دختر کایاک سوار ایرانی باشد که بهطور همزمان در دو مسافت این رشته به فینال A مسابقات جهانی راه یابد.
5. ستایش ایلوخانی
ستایش ایلوخانی از بهترین ورزشکاران همدانی در رشته تنیس روی میز، متولد اسفندماه 1386 است. او از طریق پدرش که یکی از قهرمانان سابق تنیس روی میز بودند، با این رشته آشنا شد. برادرش نیز هم در رشته تنیس فعال بود. علاقهاش به ورزش، بهویژه تنیس روی میز، از همانجا آغاز شد و تا امروز آن را با جدیت ادامه داد. ایلوخانی نخستین بار در حدود 9 سالگی در یک مسابقه کشوری در شهر ساری شرکت کرد. برای او در آن زمان رقابت سختی بود ولی توانست تجربه خوبی کسب کند.
نخستین حضور بینالمللی ستایش در مسابقات آسیای میانه، مسابقات «هوکس» بود. وی در رده نونهالان و نوجوانان شرکت کرد و مقام نخست را به دست آورد؛ همچنین برای مسابقات جهانی انتخاب شد. اما به دلیل ویروس کرونا اعزامها لغو شد.
ایلوخانی در مسابقات بینالمللی کانتندر جهانی اردن خوش درخشید و با اقتدار بر سکوی قهرمانی ایستاد. این بازیکن ملی پوش کشورمان در فینال رده سنی زیر ۱۹ سال نیز، در دیداری حساس و تماشایی مقابل نماینده هند با نتیجه ۳ بر ۲ پیروز شد و مدال طلای این رقابتها به دست آورد.
ایلوخانی را میتوان ادامه دهنده راه شیما صفایی دیگر نابغه تنیس روی میز همدان معرفی کرد که توانست قاطعانه تمامی ردههای سنی تیم ملی تنیس روی میز کشور را در تسخیر خود قرار دهد. ستایش با مربیگری آناهیتا هیربد در پیکارهای نوجوانان و با انجام رقابت بدون شکست توانست رکورد جدیدی را در مسابقات تنیس روی میز کشور به ثبت برساند.
این نابغه تنیس روی میز در ۱۵ دور توانست تمامی حریفان خود را در مسابقات قهرمانی نوجوانان کشور شکست بدهد و مورد تمجید کارشناسان فدراسیون قرار بگیرد. در این مسابقات ستایش بالاتر از فاطمه یزدان پناه ورزشکار اهل فارس و ماندانا موسوی از اصفهان، به نشان ارزشمند طلا دست یافت. ستایش در طول دوره ورزشی خود حدود 10 مدال بینالمللی کسب کرد و در کشورهایی مانند قزاقستان (دو بار)، ازبکستان (دو بار)، ترکیه، عمان و عراق شرکت داشت و برای ایران افتخارآفرینی کرد.
6. میثم مصطفی جوکار
میثم مصطفی جوکار، یکی از بهترین ورزشکاران استان همدان است که در مسابقات قهرمانی آسیا همراه برادرش، مسعود مصطفی جوکار، شرکت کرد. میثم نمایندهٔ وزن ۷۴ کیلوگرم کاروان ایران در مسابقات المپیک ۲۰۰۸ پکن بود و در دیدار نخست با توجه به مصدومیت از ناحیهٔ پا مقابل کیریل ترزیف از بلغارستان شکست خورد و با توجه به شکست ترزیف برابر بوایسار سایتیف از دور مسابقات کنار رفت. او در بازگشتی خارق العاده به کشتی قهرمانی، ابتدا به یک وزن بالاتر آمده و در وزن ۸۶ کیلوگرم توانست مدال طلای بازیهای آسیایی ۲۰۱۴ را بدست آورد. پس از آن نیز در مسابقات بینالمللی جام تختی مدال طلا را بدست آورد.
از افتخارت میثم مصطفی جوکار میتوان به مدالهای مختلف او اشاره کرد:
- مدال طلا :جایگاه اول اینچئون ۲۰۱۴
- مدال طلا: جایگاه اول آستانا ۲۰۱۴
- مدال نقره : جایگاه دوم بیشکک ۲۰۰۷
- مدال نقره : جایگاه دوم ججو ۲۰۰۸
7. صادق گودرزی
متولد ۲۹ شهریور ۱۳۶۶ در ملایر کشتیگیر کشتی آزاد ایرانی است. او مدال نقره المپیک ۲۰۱۲ لندن و مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۱۰ مسکو و نیز مدال برنز مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۰۹ دانمارک را در وزن ۷۴ کیلوگرم کسب کردهاست. مدال طلای مسابقات قهرمانی کشتی آسیا ۲۰۰۹ و بازیهای آسیایی ۲۰۱۰ از دیگر افتخارات او است.
او در دور نخست رقابتهای وزن ۷۴ کیلوگرم استراحت داشت، در دور دوم کیریل ترزیف دارنده مدال برنز بازیهای المپیک ۲۰۰۸ پکن از بلغارستان را در دو وقت متوالی و با نتایج ۵ بر صفر و ۳ بر صفر شکست داد. نماینده ایران در وزن ۷۴ کیلوگرم مسابقههای کشتی آزاد بازیهای المپیک لندن، در دور سوم سوسلان تگییف نایب قهرمان بازیهای المپیک ۲۰۰۸ پکن و بازیهای آسیایی ۲۰۱۰ گوانگ ژو چین از ازبکستان را در دو وقت متوالی و با نتایج ۳ بر صفر و یک بر یک شکست داد.
گودرزی در مرحله نیمه نهایی، گابور هاتوس مجارستان را در دو وقت متوالی و با نتایج ۲ بر صفر و ۲ بر صفر شکست داد و راهی دیدار نهایی شد و در دیدار نهایی مقابل جردن باروز قهرمان سال ۲۰۱۱ بزرگسالان جهان استانبول ترکیه از آمریکا در دو وقت متوالی و با نتایج یک بر صفر شکست خورد و به مقام نایب قهرمانی و مدال نقره المپیک لندن قناعت کرد. او در سال ۱۳۹۲ به علت مشاهدهٔ وجود یک زائده کنار نخاع، مجبور شد تا از دنیای کشتی خداحافظی کند.
8. مرتضی تبریزی
مرتضی تبریزی متولد ۱۶ دی ۱۳۶۹ از دیگر ورزشکاران همدانی است که در پست مهاجم برای باشگاه گلگهر سیرجان بازی میکند.
وی از بازیکنان سابق تیم جوانان مس کرمان است. او حدود دو سال در این تیم حضور پر رنگ داشت و سپس به تیم بزرگسالان پاس همدان پیوست. او در ۳۵ بازی در لیگ آزادگان برای باشگاه فوتبال پاس همدان به میدان رفت و ۱۵ گل پر افتخار نیز برای این تیم به ثمر رساند و درخشید.
تبریزی در نقل انتقالات تابستانی سال ۱۳۹۲ به تیم ذوبآهن اصفهان پیوست. او سابقهٔ کاپیتانی ذوبآهن را دارد و با درخشش او در ترکیب ذوبآهن مورد توجه باشگاه فوتبال استقلال قرار گرفت. مرتضی تبریزی در جابه جایی های تابستانی سال ۱۳۹۷ با قراردادی دو ساله به تیم فوتبال استقلال تهران پیوست؛ او در اولین بازی خود در لیگ برتر برای استقلال، توانست اولین گل خود را برای استقلال مقابل تیم تراکتورسازی بزند و همچنین او در بازی برگشت با السد در لیگ قهرمانان آسیا برای تیمش گلزنی کرد و افتخار آفرید.
از نمونه افتخارات مرتضی تبریزی:
- نایب قهرمانی لیگ برتر 97-96 با ذوب اهن
- قهرمانی جام حذفی در دو دوره 94-93 و 95-94 با ذوب آهن
- سوپرجام 1395 با ذوب آهن
- نایب قهرمانی در لیگ برتر خلیج فارس 99-98 با استقلال
- حضور در تیم منتخب سال لیگ برتر خلیج فارس: 97- 96
9. علیرضا حیدری
متولد ۱۴ اسفند ۱۳۵۴ در ملایر کشتیگیر بازنشستهٔ ایرانی است. حیدری نخستین بار در قهرمانی جهان ۱۹۹۷ در ترکیب تیم ملی کشتی ایران در وزن ۸۵ کیلوگرم قرار گرفت. وی برندهٔ مدال برنز المپیک ۲۰۰۴ آتن، یک مدال طلا، سه نقره و یک برنز قهرمانی جهان، سه مدال طلای بازیهای آسیایی و چهار طلا و یک برنز قهرمانی آسیا شدهاست. وی همچنین مدتی رئیس فدراسیون جهانی کشتی پهلوانی بود.
در این مسابقات با یک شکست از لس گوتچز آمریکایی به مقام سوم رسید اما به عنوان فنیترین کشتیگیر مسابقات انتخاب شد. حیدری سال بعد در قهرمانی جهان ۱۹۹۸ تهران تمام حریفان خود را از پیش رو برداشت و به مدال طلا رسید. سختترین کشتی او در دور نیمهنهایی مقابل یوئل رومرو کوبایی بود و در فینال مقابل ماگومد ابراگیموف کشتیگیر آذربایجانیالاصل تیم ملی مقدونیه کار نسبتاً راحتتری در پیش داشت. حیدری در همین سال در بازیهای آسیایی بانکوک نیز بدون مشکل چندانی به مدال طلا رسید.
از افتخارات او میتوان موارد زیر را نام برد:
- مدال برنز – جایگاه سوم آتن ۲۰۰۴
- مدال طلا – جایگاه اول تهران ۱۹۹۸
- مدال نقره – جایگاه دوم آنکارا ۱۹۹۹
- مدال نقره – جایگاه دوم تهران ۲۰۰۲
- مدال نقره – جایگاه دوم نیویورک ۲۰۰۳
- مدال برنز – جایگاه سوم کراسنویارسک ۱۹۹۷
- مدال طلا – جایگاه اول بانکوک ۱۹۹۸
- مدال طلا – جایگاه اول بوسان ۲۰۰۲
- مدال طلا – جایگاه اول دوحه ۲۰۰۶
- مدال طلا – جایگاه اول تهران ۱۹۹۷
- مدال طلا – جایگاه اول تاشکند ۱۹۹۹
- مدال طلا – جایگاه اول اولان باتور ۲۰۰۱
- مدال طلا – جایگاه اول دهلی نو ۲۰۰۳
- مدال برنز – جایگاه سوم ژیائوشان ۱۹۹۶
سخن پایانی
در این مقاله از وبسایت همدان کجا، با تعدادی از نامآورترین ورزشکاران همدانی آشنا شدید. افتخاراتی که این ورزشکاران به دست آوردهاند نشان از تلاش و کوشش فراوان آنان و فرهنگ ورزش دوست مردم همدان دارد. با توجه به پیشینه درخشان این استان در ورزش، میتوان به آینده ورزشی درخشانتری برای ورزشکاران جوان و نوجوان این استان امیدوار بود.
